Friday, December 10, 2010

Roh Baik vs Roh Jahat


Pepadhang sing bisa digayuh kalawan laku iku prasasat ngungkuli padhange srengenge. Srengenge mono padhange mung kena dirasakake lan disipati dening kalairan (pandulu, badan sakojur) nanging padhang sing tinemu sarana laku iku padhanging roh, ya sing diarani nurcahya (Nur=cahya, cahya=caya, dadi cahyane cahya = roh ilapi) sing daya panguwasane ngluwihi kadi padhange srengenge.
Tegese : pepadhang sing kaya mangkono mau sing cetha bisa jalari tindak utama ing madyaning bebrayan lire jagad gede kawaratan, bisa nanduki marang sarira pribadi (jagad cilik) karana bisa mekar dadi amal suci. Atine padhang ora kasrimpet ing pamotahing napsu kadagingan, kalis saka godha rencana kadonyan sing ajak-ajak rusak, ya rusake raga, ya rusake jiwa. Iki kabeh mau kudu ditindakake kalawan tanpa kendat ing salawase urip.
Mung emane dene sing kaya mengkono iku arang banget kang bisa nglakoni, keh-kehane banjur kandheg ing tengah dalan, ing sakawit kaya iya-iyaa, nanging toging ngendhon bareng mrangguli gampange banjur ngusira, murtad saka gegebangane kang sejati. Kang mangka kabeh mau kudu ditindakake ing salawase urip lan kudu diemuti yen iku mau kabeh mung mujudake sawijining prajanji sing kawetu lan kalakone mung sapisan. Apa dene sing jalari angele iku mau, jalaran sing akeh ora bisa nyandhak marang susurupan ing bab legining madu.
Ora idhep ing lungguhing si legi lan lingguhe si madu sarta manunggale sakaro-karone. Endi sing diarani “Dzat” madu lan endi sing ngeker sipat manise, ora bisa digraitani. Iki dhasare mung pasemon tumrap marang sasira pribadi, sing ateges ora ngidepi marang jejering Kawula lan Gusti sarta manunggale sing kabeh mau pasemone Gaibing Hyang Widhi, dadi sok mangkonoa uga ateges ora bisa nyumurupi ing Pangerane. Kang mangka dudununge senajan ora karuwan golek-golekane yen ditumemeni tinemu ana awake dhewe.
Ana unen-unen : ”adoh tanpa wangenan, cedhak tanpa sesenggolan”, iku maknane ora beda karo keplase madu lan legine iku mau. Gamblange mujudake kahanan sing aninang, sing ora ana prabedane karana manunggal dadi siji.
Kanggo nyumurupi dununge sipat legi lan dzat madu sarta ndhamangi marang manunggale, ya sing ateges meruhi marang manunggale Kawula lan Gusti utawa marang Pangerane, iku temene wis padha cumepak prabote, tur genep pisan, yaiku tinemu ana ing sarira pribadi, ana ing awake dhewe. Nanging ing sarehne kurang bisa migunakake carane anggone ngudi banjur sok ora genep, ninggal salah sijining srana saka uger-uger panggilu dane ngelmu (sarengat, tarekat, hakekat lan makrifate). Utawa isih kerem marang ubaling napsu kadagingan, duwe pamrih rupa-rupa sing tumanjane mung marang urip kalairan.
Kajaba iku, keh-kehane pambudine sok sembrono ora ngendahake marang wewalering ngelmu, nyepelekake karana ngrumangsani yen wis bisa nyakup marang surasane kabeh, wiwit saka “HA” nganti tekan “NGA” utawa marga saka anggone kurang bisa ngendhaleni hawa napsune, banjur ora bisa ngetut utawa nyusetyani marang sakehing wewaler kang mesthine kudu diturut. Lekas ing kaya mengkono mau mbebayani tumrap marang awake dhewe lan samangsa kudu ngadhepi kukuting jiwangga, asring isih kagubet dening pakartining napsu kadagingan lan kagodha dening pakareman-pakareman kang dialami dhek rikalane isih meger-meger urip waras-wiris. Jer sakabehing tindak kang dilakoni nalikane isih jejer dadi manungsa iku, luwih-luwih sing ana gegayutane karo ubaling angkara murka, isih tumabet ana ing jiwa kang angel ilang-ilangane. Awit saka iku sing akeh-akeh patine banjur sasar susur ora bisa sampurna utawa ora bisa entuk dalan kang padhang lan gampang.
Anggone ngudi saya ngangsa-ngangsa kayungyune marang pamrih sing maneka warna lan asipat kadagingan mau. Apa dene sing dianggo nutupi mung esthine marang tindak madya lan utama. Dadi apa sing katindakake mau salugune cengkah karo kekerane ngelmu kang sejati, ateges uga tumindake cidra ing atase nggilud pangelmon, bebasane jaba putih jero kuning (palsu). Margane urip seneng nanging mung uriping wadhag.
Awit saka iku, ing babagan sing kaya mangkene iki kudu sing bisa waskitha lan trampil milah-milahake, endi-endi sing tidak nyata nurut andemaning kajaten, endi sing mung dianggo srana mulas kajatene kang ora bener iku. Yen dijablasake endi sing tumindak bener-bener atas asmane Pangeran karana lekasing lair iku dikemudheni dening batin, lan endi sing mung tindak ninggal Pangerane Gusti karana lekasing lair iku mung kanggo nyukupi kabutuhaning lair wae. Apa dene sarengat sing kanggo gagaran pamilihing kahanan, endi sing sejati lan endi sing mung pulasan, yaiku pangeling-eling marang Pangeran manunggale Kawula lan Gusti lan ngugemi kayakinan, yen urip iku satemene ana kang murba lan masesa, yaiku Hyang Widhi. Dadi kudu emut solah bawa, muna-muni iku mau kabeh atas asmaning Pangeran, kang sipate suci ora ana kang madhani. Samangsa ana lekas sing katon melok, mangka banjur cengkah karo kasucianing Pangeran, iku banget yen ora bener.
Sipat kajaten, yaiku keploking tindak lair lan osiking batin, krenah marang kautaman sing bener-bener kanthi rila legawa lan nyata-nyata dudu pulasan, mungguhing banyu mono padha wae karo banyu wening lan resik akinclong-kinclong yen ta diombea bebayane ora ana nyata-nyata bisa mareming ati lan sirnaning salit. Ya tindak sing kaya mangkono mau sing dialami wiwit saka lair nganti tekan samatine.
Ana rembug pangelmon sing ana gandhenge karo babagan Sangkan Parane Dumadi ana tetembungan yen uripe manungsa ana ing donya iku bebasane mung saperlu mampir ngombe. Tembung “mampir ngombe” kasebut, kajaba mengku sipate sing kudu diombe, uga mengku wektune, lire mung samampir, mung sak perlu, dadi ora suwe lan sing diombe kudu banyu sing mupangati tumrap marang uripe lair batin, yaiku tirta wening sing wanese kalintang.
Dadi uripe manungsa ana ing alam donya iku bebasan mung sasiliring bawang, mung sedhela banget yen ta ditandhinga karo wektu kang bakal dialami ana ing alam langgeng. Dadi samangsa urip kang sedhela iki ora dipigunakake sing kalawan pratitis, mesthine banjur bakal kapitunan, lire migunaake kalawan pratitis yaiku ngombeya banyu kang wening, nggiluta ngelmu kang murakabi tumrap urip lan pati, bisaa nyumurupi saka ngendi urip iki lan menyang endi urip iki sabanjure (ing sak wise kukut ragane). Weruh sing kalawan temen-temen lan alandhesan pikir kang maton.
Iki lagi bisa kelakon yen anggone milih iku kanthi pratitis, bisa dhamang endi sing nyata lan endi sing pulasan, endi sing suci lan endi sing kebak pamrih kang ora prayoga. Dadi kudu bisa mbedakake endi sing tirta wening lan endi sing tirta tan wening, kang supaya ara keblasuk. Awit yen kleru sapisan mesthi bakal kleru ing salawase : janjine mung sapisan.

No comments:

Post a Comment

Tanggap wacana :